
८६ देशांतील चित्रपटांचा गोव्यात मेळा; ५७ व्या इफ्फीचा दिमाखदार प्रारंभ
पणजी : जगभरातील विविध संस्कृती, भाषा आणि चित्रपट परंपरांचा संगम घडविणाऱ्या ५७ व्या भारतीय आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवाला (इफ्फी) गोव्यात प्रारंभ झाला आहे. ‘स्टोरीज विदाऊट बॉर्डर्स’ (सीमांच्या पलीकडच्या कथा) या संकल्पनेखाली २० ते २८ नोव्हेंबरदरम्यान आयोजित या महोत्सवात ८६ देशांतील १५० हून अधिक आंतरराष्ट्रीय चित्रपट प्रदर्शित केले जाणार आहेत. भारतीय चित्रपटसृष्टीतील वैविध्यपूर्ण आशयासह जागतिक सिनेमातील नव्या प्रवाहांचा अनुभव चित्रपटप्रेमींना घेता येणार आहे.
महोत्सवाचा उद्घाटन सोहळा पणजी येथील डॉ. श्यामा प्रसाद मुखर्जी स्टेडियमवर आयोजित करण्यात आला होता. संगीत, सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि चित्रपटसृष्टीतील मान्यवरांच्या उपस्थितीत महोत्सवाचे उद्घाटन करण्याचे नियोजन करण्यात आले होते. गोव्याचे मुख्यमंत्री डॉ. प्रमोद सावंत, चित्रपट महोत्सवाचे संचालक आशुतोष गोवारीकर, खासदार रवी किशन, दिग्दर्शक मधुर भांडारकर आणि आनंद एल. राय यांच्यासह भारतीय व आंतरराष्ट्रीय चित्रपट क्षेत्रातील मान्यवर या सोहळ्यात सहभागी होणार होते.
तीन वेळा ग्रॅमी पुरस्कार मिळविणारे संगीतकार आणि पर्यावरणवादी रिकी केज यांच्या ‘अ वर्ल्ड ऑफ सिनेमा थ्रू म्युझिक’ या सिंफनी ऑर्केस्ट्राचे सादरीकरण हे उद्घाटन सोहळ्याचे प्रमुख आकर्षण ठरणार होते. त्यानंतर विविध देशांतील संगीतकारांचा सहभाग असलेला ‘म्युझिक विदाऊट बॉर्डर्स’ हा विशेष कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला होता. इफ्फीचे प्रतीक असलेल्या मोराच्या प्रतिमेवर आधारित ‘बियाँड द फ्रेम’ या नृत्याविष्काराचाही सोहळ्यात समावेश करण्यात आला होता.
पावेल पावलिकोव्स्की यांचा ‘फादरलँड’ उद्घाटनाचा चित्रपट
यंदाच्या महोत्सवाची सुरुवात प्रसिद्ध पोलिश दिग्दर्शक पावेल पावलिकोव्स्की यांच्या ‘फादरलँड’ या चित्रपटाने होणार आहे. २०२६ च्या कान चित्रपट महोत्सवात सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शकाचा पुरस्कार मिळविणाऱ्या पावलिकोव्स्की यांच्या या चित्रपटाकडे आंतरराष्ट्रीय चित्रपटप्रेमींचे लक्ष लागले आहे. रोमानिया, जर्मनी आणि बेल्जियम यांच्या सहनिर्मितीत तयार झालेला अलिना शेरबान दिग्दर्शित ‘आय मॅटर’ हा चित्रपट मध्य-महोत्सवी चित्रपट म्हणून प्रदर्शित होईल. रोमानियन आणि रोमानी भाषांतील संवाद हे या चित्रपटाचे वैशिष्ट्य आहे. सिंगापूरचे दिग्दर्शक अँथनी चेन यांच्या ‘वी आर ऑल स्ट्रेंजर्स’ या चित्रपटाने २८ नोव्हेंबरला महोत्सवाची सांगता होणार आहे.

भारतीय चित्रपटांचा १८ भाषांतून आविष्कार
भारतीय चित्रपटांना महोत्सवात विशेष स्थान देण्यात आले असून, ‘इंडियन पॅनोरमा’ विभागात १८ भाषांतील ७६ चित्रपटांचा समावेश आहे. भारतीय चित्रपटसृष्टीतील प्रादेशिक भाषांचे वैविध्य, सांस्कृतिक परंपरा आणि नव्या पिढीतील चित्रपट निर्मात्यांचे प्रयोग या माध्यमातून प्रेक्षकांसमोर येणार आहेत. याशिवाय ब्रिक्स देशांतील चित्रपटांवर विशेष लक्ष केंद्रित करण्यात आले आहे. स्पेन हा यंदाचा ‘कंट्री ऑफ ऑनर’, तर रशिया हा ‘पार्टनर कंट्री’ म्हणून सहभागी झाला आहे.
अॅनिमेशन आणि चित्रपट निर्मितीवर नवे विभाग
यंदाच्या इफ्फीमध्ये दोन नवीन विभागांचा समावेश करण्यात आला आहे. ‘अॅनिमेशन’ विभागात पाच निवडक चित्रपट प्रदर्शित केले जाणार आहेत. अॅनिमेशनमधील सर्जनशीलता आणि तांत्रिक प्रयोगांना या माध्यमातून व्यासपीठ मिळेल. तर ‘फिल्म्स अबाउट फिल्म्स’ या विभागात चित्रपट निर्मितीची कला, प्रक्रिया आणि पडद्यामागील सर्जनशील प्रवास उलगडणारे पाच चित्रपट दाखविण्यात येणार आहेत.
आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा विभागातील ज्युरीचे अध्यक्षपद दिग्दर्शक आनंद एल. राय भूषवणार आहेत. अर्जेंटिना, रोमानिया, कोलंबिया आणि थायलंडमधील चित्रपट क्षेत्रातील मान्यवरांचा या ज्युरीमध्ये समावेश आहे. भारतीय पॅनोरमा फीचर फिल्म विभागाच्या ज्युरीचे अध्यक्षपद मधुर भांडारकर यांच्याकडे, तर नॉन-फीचर फिल्म विभागाच्या ज्युरीचे अध्यक्षपद दिग्दर्शक हिमांशू शेखर खटुआ यांच्याकडे आहे.
सुवर्ण मयूर पुरस्कारासाठी स्पर्धा
महोत्सवातील विविध स्पर्धा विभागांमध्ये चित्रपटसृष्टीतील उत्कृष्ट कामगिरीसाठी प्रतिष्ठेचे सुवर्ण मयूर आणि रौप्य मयूर पुरस्कार प्रदान केले जाणार आहेत. सर्वोत्कृष्ट चित्रपटासाठी सुवर्ण मयूर, तर सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक, सर्वोत्कृष्ट अभिनेता, सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री, विशेष ज्युरी पुरस्कार आणि पदार्पणातील सर्वोत्कृष्ट फीचर फिल्म दिग्दर्शकासाठी रौप्य मयूर पुरस्कार दिले जातील. याशिवाय सहिष्णुता, आंतरसांस्कृतिक संवाद आणि शांततेची भावना अधोरेखित करणाऱ्या चित्रपटाला आयसीएफटी-युनेस्को गांधी पदकाने गौरविण्यात येणार आहे.
नवोदित चित्रपटकर्मींना संधी
नवोदित चित्रपट निर्मात्यांना प्रोत्साहन देण्यासाठी ‘क्रिएटिव्ह माइंड्स ऑफ टुमॉरो’ या उपक्रमाचे आयोजन करण्यात आले आहे. चित्रपट क्षेत्रातील तज्ज्ञांची मार्गदर्शनपर सत्रे, कार्यशाळा, मास्टरक्लास आणि संवाद सत्रांमधून तरुणांना शिकण्याची संधी मिळणार आहे. याशिवाय ४८ तासांचे चित्रपट निर्मिती आव्हानही या उपक्रमाचे वैशिष्ट्य असेल.
दरम्यान, यंदा वेव्ह्ज फिल्म बझारच्या दोन दशकांच्या वाटचालीचाही विशेष गौरव करण्यात येणार आहे. भारतीय चित्रपट निर्माते आणि आंतरराष्ट्रीय चित्रपट उद्योग यांच्यात सहनिर्मिती, व्यावसायिक सहकार्य, वितरण आणि गुंतवणुकीच्या संधी निर्माण करण्यात या व्यासपीठाने महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे.
१९५२ मध्ये स्थापना झालेल्या भारतीय आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवाने गेल्या सात दशकांहून अधिक काळ भारतीय आणि जागतिक चित्रपटसृष्टीला एकत्र आणण्याचे काम केले आहे. यंदाच्या ‘स्टोरीज विदाऊट बॉर्डर्स’ संकल्पनेतूनही भाषिक आणि भौगोलिक सीमा ओलांडत मानवी अनुभवांचे वैविध्य चित्रपटांच्या माध्यमातून मांडण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे.







