पीसीसीईच्या विद्यार्थ्यांनी विकसित केले ‘कोंकणी कम्पॅनियन’
पणजी : कोंकणी भाषेसाठी कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय) आधारित डिजिटल व्यासपीठ विकसित करणाऱ्या वेरणा येथील पद्रे कन्सेईसाव कॉलेज ऑफ इंजिनिअरिंग (पीसीसीई)च्या विद्यार्थ्यांना राष्ट्रीय स्तरावरील पुरस्काराने गौरविण्यात आले आहे.
‘कोंकणी कम्पॅनियन’ या नावाने विकसित करण्यात आलेले हे बहुआयामी (मल्टिमोडल) एआय व्यासपीठ वापरकर्त्यांना आवाज आणि मजकूर या दोन्ही माध्यमांतून कोंकणी भाषेत संवाद साधण्याची सुविधा उपलब्ध करून देते. भाषांतर, भाषिक सहाय्य आणि संवादात्मक सेवा कोंकणी भाषेत पुरविण्यासाठी या प्रणालीची निर्मिती करण्यात आली आहे.
भारतीय भाषांमध्ये कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा वापर वाढविण्याच्या उद्देशाने विद्यार्थ्यांच्या पथकाने हा प्रकल्प विकसित केला. डिजिटल क्षेत्रात तुलनेने मर्यादित प्रतिनिधित्व असलेल्या कोंकणी भाषेसाठी आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून उपयुक्त साधन उपलब्ध करून देण्याचा प्रयत्न या उपक्रमातून करण्यात आला आहे.
या प्रकल्पाला नुकताच राष्ट्रीय स्तरावरील पुरस्कार प्राप्त झाला असून त्यामुळे विद्यार्थ्यांच्या नवोपक्रमाला व्यापक मान्यता मिळाली आहे. भारतीय भाषांसाठी तंत्रज्ञानाधारित उपाय विकसित करण्यामध्ये शैक्षणिक संस्थांची भूमिका अधोरेखित करणारी ही कामगिरी मानली जात आहे.
कमी डिजिटल साधनसामग्री उपलब्ध असलेल्या भाषांसाठी भाषण ओळख, भाषांतर आणि संवादात्मक कृत्रिम बुद्धिमत्ता यांसारख्या तंत्रज्ञानांचा विकास महत्त्वाचा ठरत असून अशा उपक्रमांमुळे स्थानिक भाषांचा डिजिटल वापर वाढण्यास मदत होत असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
देशभरात विविध शैक्षणिक आणि शासकीय उपक्रमांद्वारे भारतीय भाषांसाठी कृत्रिम बुद्धिमत्ता आधारित साधने विकसित करण्याचे प्रयत्न सुरू असताना, ‘कोंकणी कम्पॅनियन’ हा त्याच दिशेने उचललेला महत्त्वपूर्ण टप्पा मानला जात आहे.
