इलॉन मस्क भारतात स्वतःची दूरसंचार कंपनी सुरू करणार?
नवी दिल्ली : इलॉन मस्क भारतात स्वतःची मोबाइल सेवा सुरू करणार का, याबाबत दूरसंचार क्षेत्रात चर्चा सुरू झाली आहे. मस्क यांच्या स्पेसएक्सने अमेरिकेत ८०० मेगाहर्ट्झ स्पेक्ट्रम खरेदीसाठी करार केला आहे. या घडामोडीमुळे उपग्रहांच्या माध्यमातून थेट मोबाइल फोनपर्यंत संपर्क सेवा पोहोचवण्याच्या स्पेसएक्सच्या प्रयत्नांना बळ मिळण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे भारतातही जिओ आणि एअरटेलसारख्या कंपन्यांसमोर भविष्यात नवे स्पर्धात्मक आव्हान उभे राहू शकते. मात्र, मस्क यांनी भारतात स्वतंत्र दूरसंचार कंपनी सुरू करण्याची अधिकृत घोषणा केलेली नाही.
मस्क यांची स्टारलिंक ही कंपनी उपग्रहांच्या माध्यमातून इंटरनेट सेवा पुरवते. भारतात ही सेवा सुरू करण्यासाठी कंपनी प्रयत्नशील आहे. मात्र, सेवा सुरू करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या नियामक मंजुरी आणि सुरक्षा विषयक अटींची पूर्तता महत्त्वाची ठरणार आहे.
भारतात उपग्रहाधारित इंटरनेट सेवा सुरू झाल्यास दुर्गम भागांमध्ये इंटरनेट उपलब्ध करून देण्यास मदत होऊ शकते. पारंपरिक मोबाइल नेटवर्क पोहोचवणे कठीण असलेल्या भागांमध्ये या तंत्रज्ञानाचा उपयोग होण्याची शक्यता आहे.
जिओ आणि एअरटेलला स्पर्धा?
भारतात रिलायन्स जिओ आणि भारती एअरटेल या दूरसंचार क्षेत्रातील प्रमुख कंपन्या आहेत. दोन्ही कंपन्या उपग्रहाधारित इंटरनेट सेवांच्या क्षेत्रातही सक्रिय आहेत. त्यामुळे भविष्यात या क्षेत्रात स्पर्धा वाढण्याची शक्यता आहे.
मात्र, स्पेसएक्सचा अमेरिकेतील स्पेक्ट्रम खरेदीचा करार म्हणजे भारतात मोबाइल सेवा सुरू करण्याचा निर्णय नव्हे. भारतात दूरसंचार सेवा पुरवण्यासाठी आवश्यक परवाने, स्पेक्ट्रम आणि सरकारी मंजुरी स्वतंत्रपणे मिळवावी लागेल.
त्यामुळे मस्क भारतात स्वतःची मोबाइल सेवा सुरू करणार का आणि त्याचा जिओ व एअरटेलच्या व्यवसायावर किती परिणाम होईल, हे अद्याप स्पष्ट झालेले नाही.
