जर ‘मजबूर जनता पार्टी’ उदयास आली तर..?

जर बुद्धिजीवींनी ‘मजबूर जनता पार्टी’ स्थापन केली, तर ती जिंकेल का? ‘मजबूर जनता पार्टी’ (असहाय्य लोकांचा पक्ष) हा शब्दप्रयोग खरा राजकीय संघटना करतात, यावर कोणीही विश्वास ठेवणार नाही, उलट भारतीय राजकीय भाषणबाजी आणि विनोदांमध्ये वारंवार वापरला जाणारा हा एक प्रमुख उपहासात्मक शब्दखेळ आहे, कारण पैशाना  महत्त्व आहे. ही संकल्पना निवडणूक प्रचारादरम्यान अनेकदा दाखवल्या जाणाऱ्या ‘मजबूत’ सरकार विरुद्ध ‘मजबूर’ सरकार या तीव्र विरोधाभासाभोवती फिरते.

राजकीय नेते, विशेषतः सत्ताधारी पक्षाचे, मतदारांना विचारण्यासाठी वारंवार हा शब्दप्रयोग वापरतात की त्यांना ‘मजबूत’ (मजबूत, स्थिर) सरकार हवे आहे की विरोधी आघाड्यांचे ‘मजबूर’ (असहाय्य, कमकुवत) आघाडी सरकार हवे आहे, ज्यामुळे सामान्य जनता गोंधळात पडते.

जेव्हा नागरिक तरुणांच्या समस्या, बेरोजगारी किंवा महागाईबद्दल आपली निराशा व्यक्त करण्यासाठी सोशल मीडियाचा वापर करतात, तेव्हा हा शब्दप्रयोग मीमच्या स्वरूपात ऑनलाइन आपोआप ट्रेंड होतो. हे ‘असहाय्य जनता’ (मजबूर जनता) असल्याची भावना अधोरेखित करते.  इंटरनेटवरील विध्वंस म्हणजे ‘झुरळ जनता पार्टी’. आता बंदीचा अध्यादेश लागू होऊ शकतो.

‘मजबूर’ जनता पार्टी एक नोंदणीकृत संस्था म्हणून उदयास येणार नाही, कारण तिचा वापर निव्वळ एक अलंकारिक विनोद किंवा राजकीय टीका म्हणून केला जातो. तथापि, निराश नागरिकांचे प्रतिनिधित्व करणारे व्यंगात्मक ऑनलाइन गट—जसे की झुरळ जनता पार्टी—एक मोठी डिजिटल घटना म्हणून पूर्णपणे उदयास आली  आहे, ज्यामुळे कुत्रा जनता पार्टी, गाढव जनता पार्टी, कावळा जनता पार्टी, डुक्कर जनता पार्टी इत्यादींसारखे इतर पक्ष स्थापन करण्यास भाग पाडले जात आहे, पण का? सरकारच्या जबाबदाऱ्या आणि लोकशाहीच्या मूलभूत हक्कांमुळे? दोष कोणाला द्यायचा? समाजाला प्रक्षोभित करण्यासाठी कोणत्याही गोष्टीचे वर्णन करण्याकरिता शब्दांना काही “मर्यादा” आहेत की नाहीत?